|
|
NGV Nieuwsbrief
nr. 207
september 2026
|
|
|
|
|
Landelijke NGV-dag Sittard en Schepperle Award
De belangstelling voor onze landelijke dag in Sittard is overweldigend geweest. Inmiddels kan er niet meer op ingeschreven worden. Zoals het er nu naar uitziet gaat het een leuke dag worden! Ik hoop alle aanwezige leden daar te kunnen zien en waar mogelijk spreken.
|
|
|
|
Nominaties Schepperle Award 2026
|
|
Voor NGV-leden en andere belangstellenden was er tot 1 juli 2026 gelegenheid nominaties in te dienen bij de secretaris van de NGV door invulling van het opgaveformulier. Men kan zichzelf nomineren of één of meer andere personen. Bij de nominatie mag het gaan om een boek, een artikel, een lezing, een podcast, een webinar of een andere prestatie op het gebied van familiekunde (genealogie), genetica en/of heraldiek.
|
|
|
|
|
Uit de inzendingen, heel gevarieerd in aanbod, ontvingen we: boeken, websites, studies, enz. Na twee selectierondes zijn drie projecten genomineerd, alfabetisch noemen we: een film, een onderzoek, een spel. Creatieve en nieuwe onderwerpen.
|
Genomineerd zijn: * ‘Tussen Broers’ is een film van documentairemaker Tom Fassaert. Te zien in 45 bioscopen. Een film over twee bejaarde broers die een poging doen de puinhopen van het verleden op te ruimen en het mysterie van hun lang verdwenen vader te onderzoeken. De twee broers ontdekken veel in hun zoektocht naar de familiegeschiedenis en leren beter te begrijpen waarom dingen (haat-liefde) zijn zoals ze zijn. Meer informatie lees je op Tussen Broers
|
|
* Maarten Feberwee: Verborgen voorvaders – een raamwerk voor het onderzoek van vaderschapslijnen. Eeuwenlang bleef de oorsprong van de Deventer achternaam Feberwee in nevelen gehuld. Totdat Y-DNA, dat de vaderschapslijn volgt, in combinatie met genealogische en historische bronnen tot een verrassende doorbraak leidde.
|
In Verborgen voorvaders vormt de onbekende stamvader geen doodlopend spoor, maar juist het begin van een fascinerende reis door tijd, generaties en geografische grenzen. Maar wat karakteriseert een vaderschapslijn, en hoe kunnen we deze onderzoeken, reconstrueren en benutten voor genealogisch onderzoek? Bovenal: wat vertellen Y-DNA-verwanten over onze genealogie?
|
|
* Nelly Oostrik-Cornelissen: Een genealogisch kwartetspel! Een genealogisch kwartetspel dat aansluit bij de zeven pijlers van de genealogie. Een uniek document en een waardevolle aanvulling op familiegeschiedenis. Met een praktische handleiding kunnen anderen binnenkort zelf een vergelijkbaar uniek kwartetspel maken. Het is een laagdrempelige manier om jongeren — maar ook volwassenen — spelenderwijs vertrouwd te maken met genealogie.
|
Het bestuur is blij met deze fantastische nominaties. Tijdens de landelijke NGV dag op 10 oktober in Sittard kunnen de aanwezigen hun stem uitbrengen op de nominatie die hun voorkeur heeft. In de komende weken zal op onze facebookpagina’s meer informatie geplaatst worden over de drie genoemde onderwerpen.
|
|
|
|
Strategische dag 8 augustus
|
|
Zoals gebruikelijk in de afgelopen jaren is het hoofdbestuur op 8 augustus bijeengeweest in
|
|
Baarn om de strategische uitgangspunten
|
|
|
|
voor de toekomst te bespreken. Onderwerpen waarover is gesproken zijn hoe je leden meer actief kunt betrekken bij de vereniging, verhoging van onze externe naamsbekendheid en samenwerking met andere organisaties op ons werkgebied. Ook zijn er uitgangspunten besproken voor de noodzakelijke nieuwe huisvesting, immers de verhuurder heeft ons contract niet verlengd, waardoor we voor maart 2029 uit de huidige locatie weg moeten. Al met al een productieve dag met ideeen die we gaan opvolgen in de komende periode. Mocht je ook ideeën hebben laat het weten via voorzitter@ngv.nl
|
Externe activiteiten in september 2026
|
Op 12 september is het open monumentendag. Zo’n 6000 monumenten zijn te bekijken en 1250 activiteiten zijn georganiseerd! Ook de NGV is op meerdere plaatsen van de partij. Zo is onze afdeling Hollands Noorderkwartier aanwezig in de Grote Kerk in Alkmaar in samenwerking met het Alkmaars Archief. De afdeling Noord-Holland Noord is aanwezig in het West Fries Archief waar je ruim de tijd hebt om kennis te maken met de geschiedenis en erfgoed in de omgeving. Onze afdeling Rijn- en Kennemerland zal op 20 september van 10.00 tot 16.00 uur aanwezig zijn op de cultuurmarkt in Noordwijk om daar het onderzoek naar familiegeschiedenis en de verbinding met de lokale geschiedenis onder de aandacht te brengen. Locatie van de cultuurmarkt is de Kerkstraat in Noordwijk-Binnen. Ook is de afdeling aanwezig op de cultuurmarkt in Velsen-Zuid op 26 september van 10.00 tot 16.00 uur om aandacht te vragen voor de geschiedenis van de bevolking van de regio Velsen/ IJmond en de mogelijkheden om onderzoek te doen naar de eigen familiegeschiedenis in samenhang met de bredere sociale en economische geschiedenis. Locatie is rondom de Engelmunduskerk, Kerkplein in Velsen-Zuid.
|
|
|
|
|
|
|
|
De eerste vergaderingen en workshops na de vakantie zitten er weer op en de planning van het najaar ingevuld en klaar voor implementatie.
|
|
Kijk op de NGV Academie en Afdelings-hoofdpagina’s voor de vele cursussen en workshops, maar ook voor de vele lezingen die gegeven worden. Er zitten pareltjes tussen! Enthousiaste collega genealogen geven inzicht in hun kennis van de Genealogie of hebben de prachtigste verhalen. Maak kennis met andere leden en niet-leden.
|
|
Dit kan overigens ook op de vele stamboomcafé ’s c.q. voorouderspreekuren die georganiseerd worden door de afdelingen. Loop je vast of heb je vragen, ga eens langs.
|
|
|
|
|
De Workshop “Latijn voor Genealogen” gegeven in Bunnik was een goed bezet en gewaardeerde workshop.
|
Deze workshop, waarin op een prachtige wijze de soms wat lastige teksten in de kerkelijke boeken wordt vertaald, is zeker voor herhaling vatbaar.
|
We zullen de workshop in het voorjaar wederom inplannen. Een werkboek volgens nieuwe stijl is inmiddels afgerond.
|
|
|
|
Workshops “Gens Data Pro 3.0”
|
Ook hiervan is de eerste workshop GensDataPro 1 nieuwe stijl reeds gegeven. Door de deelnemers werd het als zeer positief ervaren dat de workshop ruim de tijd had voor lesstof en oefeningen. Veel vragen konden daardoor ook beantwoord worden.
|
|
|
|
Ook het werkboek voor de workshop GensDataPro niveau 1 werd goed ontvangen. De workshops zijn gratis voor leden van de NGV.
|
Zaterdag 3 oktober GensDataPro niveau 2, Bunnik 10:00-15:00: Je hebt minimaal 50 personen ingevoerd en bij voorkeur de workshop GDP1 gevolgd. Het lukt je best aardig om personen in te voeren maar zo nu en dan loop je ergens tegenaan.
|
In deze workshop bekijken we het bestand op mogelijke fouten, verder gaan we aan de slag met opdrachten als sorteren, selecteren en ordenen.
|
Bij huwelijken en overlijden kun je leeftijden invullen en die geven weer de mogelijkheid tot het benaderen van het geboortejaar.
|
Met de workshop niveau 2, GDP2, zet je de puntjes op de ï als het gaat om de invoer van gegevens.
|
De workshop is gratis voor leden en niet-leden van de NGV.
|
Zaterdag 17 oktober Workshop Zoeken in Duitsland, Bunnik 11:00-16:00:
|
Deze workshop is gratis en alleen voor leden en is bestemd voor zowel beginners als gevorderden.
|
Meebrengen van een laptop met voeding en een notitieblok is nodig.
|
Er wordt geen lunch verzorgd.
|
Zaterdag 24 oktober GensDataPro niveau 3, Bunnik 10:00-15:00:
|
|
Het invoeren van personen lukt je uitstekend en je wil graag aan de slag met foto’s. Zorg ervoor dat je een map met foto’s op je harde schijf hebt staan.
|
Dit hoeven geen oude foto’s te zijn want je kunt jezelf en je directe familie ook van foto’s voorzien. Zoek enkele portret en/of pasfoto’s op, alsmede groeps- en gezinsfoto’s.
|
Je leert hoe je deze foto’s invoert en hoe je een mappenstructuur voor het dossier aanlegt.
|
De Kosten: Deze workshop is gratis voor leden. Niet-leden betalen € 25
|
Wilt u het cursusbedrag, uiterlijk 1 week voor de cursusdatum, overmaken op rekening: NL73 INGB 0589 6198 02 t.n.v. Nederlandse Genealogische Vereniging onder vermelding van je naam, en ‘Academie-WS-GDP3-20261024.
|
|
|
|
|
|
Workshop “Kadaster”, Bunnik vrijdag 2 okt. 10:30-15:00 (inmiddels volgeboekt)
|
|
Door Dick Kaas wordt uitleg gegeven over het Kadaster in Nederland. Hoe werkt het kadaster? Hoe lang bestaat de registratie eigenlijk en wat was er voor die tijd?
|
|
|
|
|
Samen met Dick vind je je weg door het registratiesysteem van het Kadaster en door de Kadastrale archieven. Wat kun je in de archieven vinden? Waar start je je onderzoek?
|
De workshop is gratis voor leden van de NGV.
|
Hoewel reeds volgeboekt is er wel een reservelijst.
|
Workshop “Kadaster”, Bunnik vrijdag 6 nov. 10:30-15:00
|
|
Deze workshop is extra ingepland voor de gevorderde gebruiker van het Kadaster en de Kadaster viewer.
|
De bedoeling is dat in deze workshop er veel ruimte is voor het onderzoeken van eigen problemen in de wereld van het Kadaster.
|
Deelnemers worden uitdrukkelijk uitgenodigd ruim tevoren (minimaal 2 weken) op te geven waar zij tegenaan lopen.
|
De Kosten: Deze workshop is gratis voor leden. Niet-leden betalen € 25
|
Wilt u het cursusbedrag, uiterlijk 1 week voor de cursusdatum, overmaken op rekening: NL73 INGB 0589 6198 02 t.n.v. Nederlandse Genealogische Vereniging onder vermelding van je naam, en ‘Academie-WS-KAD-20261106.
|
|
|
|
Opnieuw Nedersaksisch tekstfragment gevonden
Het gaat om een middeleeuws blad perkament dat is gebruikt als versteviging van een papieren handschrift uit de zestiende eeuw, met onder meer de stadsrechten van Kampen. Hedzer analyseerde de tekst op het blad en ontdekte dat het gaat om een fragment uit de zogenaamde Grote Zielentroost. Dit middeleeuwse werk bevat allerlei verhalen die bedoeld waren als uitleg bij de tien geboden uit de Bijbel.
|
|
De Grote Zielentroost was eeuwenlang erg populair, vooral in het laatmiddeleeuwse Hanzegebied, en dus ook in de IJsselstreek. “Omdat het bedoeld was voor een publiek van gewone mensen, is het geschreven in de volkstaal. In het Hanzegebied is dat het Nederduits of Nedersaksisch. Hierdoor is de Grote Zielentroost één van de belangrijkste werken uit de Nedersaksische literatuur van de middeleeuwen geworden”, vertelt Hedzer. “Uit het schrifttype en de taalkenmerken blijkt dat het fragment uit Zwolle is geschreven in de 14e eeuw, waarschijnlijk in de regio Hamburg-Lübeck.”
|
|
|
|
|
|
Gevangenisregisters digitaal beschikbaar
De inschrijfregisters van verschillende gevangenissen in de provincie Groningen zijn digitaal te raadplegen op groningerarchieven.nl. Het betreft de volledig openbare registers van gevangenisinstellingen, zoals tuchthuizen en huizen van bewaring, uit de 17e tot en met begin 20e eeuw.
|
Op onze website was al een gedetineerdenindex beschikbaar, een namenlijst van ruim 39.000 personen die in gevangenissen in en rond de stad hebben vastgezeten. Wie meer wilde weten over de gevangenschap van een persoon uit deze index, bijvoorbeeld de reden van arrestatie, moest daarvoor vaak nog het originele archiefstuk in onze studiezaal raadplegen. Vanaf deze week kan dit eenvoudig vanuit huis.
|
Welke informatie is te vinden in de gevangenisregisters? De inhoud van de inschrijfregisters verschilt per periode en gevangenisinstelling. Veel registers bevatten informatie over de reden van arrestatie, de opgelegde straf en de duur van een opsluiting. Ook staat er vaak een verwijzing naar de uitspraak van een rechtbank in. Sommige registers bevatten aanvullende gegevens, zoals het celnummer of een beschrijving van iemands uiterlijk. Andere registers zijn beknopter en vermelden alleen persoonsgegevens en de data van aankomst en vertrek.
|
|
Voor een algemeen overzicht van de inschrijvingsregisters van 1811 - 1940
|
Limburgse gevangenisregisters grotendeels gedigitaliseerd
|
|
|
|
|
Huishoudschool: bakermat van vrouwenemancipatie
|
Geen ‘spinazie-academie’ maar het toonbeeld van vroege vrouwenemancipatie: daar is de oorsprong van de huishoudschool. Het fundament onder dit inmiddels verdwenen onderwijssysteem werd namelijk gelegd tijdens de eerste feministische golf. Toch staat de huishoudschool in ons collectieve geheugen vaak bekend als een knellend keurslijf vol strijk- en kooklessen, waarin meisjes louter werden klaargestoomd voor het huwelijk.
|
Tradities werden huishoudschool fataal
Het onvermogen om de technologische en maatschappelijke veranderingen van de jaren zestig bij te benen, is de huishoudschool uiteindelijk fataal geworden. Waar dit schooltype halverwege de vorige eeuw nog ongekend populair was, miste het de aansluiting op de tijdgeest. Dat blijkt uit een tweedelige podcast over de huishoudschool van het Brabants Historisch Informatie Centrum.
|
In 1967 telde Nederland nog ruim 150.000 leerlingen, verspreid over meer dan driehonderd huishoudscholen. Maar terwijl de maatschappij in de jaren zestig in rap tempo moderniseerde, hielden deze scholen krampachtig vast aan verouderde tradities. “We moesten leren koken in een ketel, echt het jaar nul. Dat deed mijn moeder al niet meer, die had al een wasmachine en zo”, herinnert Dorothé van der Heijden zich, één van de oud-leerlingen. Samen met podcastmaker Marilou Nillesen haalde zij herinneringen op aan de huishoudschool. BHIC Lees verder...
|
|
|
|
|
|
|
Belgische vluchtelingen WOI
|
|
Naar aanleiding van het bericht over de vluchtelingenkaarten in het BHCI heb ik gevraagd hoe we in de registratie bevolkingsregister makkelijk de Udense vluchtelingen (WO1) konden vinden. Zij hebben een apart linkje aangemaakt, dat je net onder het zoekscherm 'stamboom' kunt vinden.
|
|
Hierbij een screenshot van die pagina.
|
|
|
|
|
|
|
|
Afdelingsbladen en tijdschriften
Bronnen
|
|
|
|
|
|
|